اینستاگرامفيسبوكتوييتر

میکس آهنگ

میکس آهنگ به چه معناست؟

شنیدن یک قطعه موسیقی در سبک های مختلف (مانند پاپ، راک، متال، رپ، ترنس، ھاوس و …) بدون میکس و دستکاری سیگنال تقریبا بی معنی است. آنچه که می‌شنوید توده ای از فرکانس‌های مختلف است که درهم پیچیده اند و صدایی که شما می‌شنوید گنگ، بی جان و حتی آزار دهنده است. مهندس صدا در واقع در حوزه ی فرکانسی گوش شما، تغییراتی در فرکانس سازهای مختلف ایجاد میکنید که شما بتوانید هر ساز را در جایگاه فرکانسی درست خود بشنوید. بتوانید آنها را از هم تفکیک کنید و صدای خواننده را در بین آنها به وضوح بشنوید.

نوع دست کاری فرکانس در هر ژانر متفاوت است. صدای clap در موسیقی soul متفاوت از صدای آن در سبک‌ھای دیگر است. صدای kick در موسیقی ھاوس متفاوت است از صدای آن در موسیقی ھیپ ھاپ و …  بنابراین داشتن شناخت کافی در مورد چگونگی دستکاری سیگنال در موسیقی پاپ از اھمیت بسیاری برخوردار است، چرا که نوع این دستکاری در روند تولید تعیین کننده است.

بکارگیری صحیح اکوالایزر، کمپرسور و افکتھا در کنار فرم دادن به سیگنال، به ما در وضوح بخشیدن به یک صدا یا ساز در میکس و قرارگرفتن صداھا در جای مناسب ھم کمک می کند. در این جا در مورد چگونگی استفاده از این ابزار بیشتر وارد جزئیات خواھم شد.

توجه داشته باشید که نکات زیر فقط برای یادگیری ذکر می‌شوند و در هر قطعه موسیقی میتوانید اتفاقات دیگری مورد انتظار باشد. هر سازی صدای خاص خود را دارد و شرایط ضبط شدن اعم از میکروفون و محیط ضبط، تاثیر بسیاری در آن دارد. بنابراین شاید نکات زیر ھمه جا و در ھر موقعیتی کارایی نداشته باشند. در حقیقت باید به این نکات به عنوان نقطه آغازین نگریست. یک مقدمه ایست برای شروع و دست به کار شدن.

                نکته دیگر اینکه نوع اکوالایزر یا کمپرسوری که استفاده می‌کنید نقش مھمی در نتیجه کار ایفا می‌کند.

میکس سازهای مختلف در موسیقی:

میکس در باس درام:

  • فرکانس ھای پایین 40ھرتز را با یک فیلتر Low-cut  تضعیف کنید.
  • فرکانس ھای 60 تا 100 ھرتز را کمی تقویت کنید. گاھی ھم می توانید از 55 ھرتز شروع کنید. توجه داشته باشید که فرکانس‌ھای باس درام باید ھمیشه ھماھنگ با فرکانس ھای گیتار باس یا سازھای با کاراکتر باس تنظیم شود. به عبارت دیگر اگر فرکانس ھای یکی را تقویت می‌کنید، ھمان فرکانس‌ھا در دیگری باید تضعیف شوند تا تعادل بین فرکانس ھا حفظ شود و ھر دو صدا در میکس به وضوح قابل تشخیص و تفکیک شده از یکدیگر به گوش رسند.
  • فرکانس‌های بین200 تا 600 را کمی تضعیف کنید تا از خشکی صدا کم شود.
  • اگر فرکانس 5 تا 5 کیلوهرتز را تقویت کنید، معمولا صدایی قوی تر بدست می‌آید.
  • محدوده 5 تا 8 کیلو هرتز را تقویت کنید، البته اگر می‌خواهید صدایی با click ایجاد شود. برای موسیقی‌هایی با ضرب آهنگ کند بهتر است این فضا را با گیتار باس بوجود آورید.
  • فرکانس‌های بعد از 8کیلو هرتز را با یک فیلتر شلوینگ ( (shelving filter تضعیف کنید (roll-off) باس درام در این محدوده حرف زیادی برای گفتن ندارد و بعید است که تضعیف فرکانس‌های این محدوده روی صدای آن تاثیری بگذارد(هر چند موارد استثنا هم وجود دارد)

کمپرسور دو نقش مھم را در مورد باس درام ایفا می‌کند:

  • کاھش دینامیک یا فراز و فرودِ سیگنال برای غلبه بر overloadھای احتمالی در سیگنال – (top-end limiting/compression)
  • افزایش قدرت صدا با اضافه کردنِ ترانزینت‌ھا به صورت مصنوعی به‌وسیله افزایش زمان Attack .

درمورد ریورب برای باس درام باید خیلی دقت کرد، زیرا ریورب بیش از حد بعضی از فرکانس‌های باس درام را تقویت میکند و امکان شنیدن ترانزیت‌ها را محدود می‌کند.

از ریورب بدون delay-pre استفاده کنید تا صدای باس درام از ریتم خارج نشود. در بعضی از سبک‌ھا نظیر ھیپ هاپ می توان از آمبیانس اندکی برای کل درامز استفاده کرد تا صدای خشک (dry ) باس درام از بقیه میکس بیش از حد جدا به‌ گوش نرسد.

مقدار ریورب برای باس درام باید آنقدری باشد که شنیده نشود، اما وقتی آن را bypass می‌کنیم، نبود آن حس شود.

میکس در اسنیر: (Snare)

  • فرکانس‌ھای پایین  100ھرتز را بشدت تضعیف کنید (off-roll).
  • محدوده ی 100 تا 300 هرتز را تقویت کنید تا بدنه اسنیر بتواند خودی نشان دھد.
  • فرکانس ھای 700 تا 1000 ھرتز را برای رسیدن به یک صدای شفاف از اسنیر کمی تقویت کنید.
  • اگر جایی دور و بر 1 کیلوھرتز تقویت شود، صدایی فلزی بدست می‌آید (دقیق این فرکانس را جستجو کنید )
  • فرکانس‌ھای بین 5 تا 10 کیلوھرتز را برای وضوح بیشتر صدا باز ھم کمی تقویت کنید.

کمپرسورھا در مورد اسنیر سه نقش را ایفا می‌کنند:

  • کاھش طیف دینامیک
  • تاکید روی کاراکتر کوبه ای ساز به وسیله تنظیم زمان طولانی برای Attack .
  • کنترل کردن قسمت ھای کم صدای سیگنال با تنظیم سرعت مناسب برای Release

در صورتی که قصد استفاده از ریورب برای اسنیر را دارید، در کنار روش ھای مرسوم، می توان از روش دوبلینگ (Doubling )ھم استفاده کرد. به سیگنال اصلی کمی ریورب یا آمبیانس اضافه کنید و در نھایت نسخه و سیگنال را با ھم میکس کنید.

ھایھت ھا :(Hi Hats)

  • فرکانس‌ھای تا 180 ھرتز را فیلتر کنید. اگر حتی از سمپل استفاده می‌کنید، برای اطمینان این کار انجام دھید.
  • محدوده ی بین 500 تا 1000 ھرتز را تضعیف کنید تا از صدای فلزی ھای-ھَت ھا کاسته شود (مسلما در صورت نیاز).
  • جایی دور و بر 3 کیلوھرتز را تقویت کنید (گاھی نیازی به این کار نیست).
  • با تقویت فرکانس ھای 8 تا 12 کیلوھرتز کمی شفافیت به صدای ھای-ھَ ت ھا اضافه کنید.

تام ھا : (Toms)

  • باس ھای تام را در صورت نیاز فیلتر کنید. اگر از سمپل استفاده می‌کنید، معمولا نیازی به این کار نیست.
  • اگر از صدای ضبط شده استفاده می‌کنید، نویزھای صدای تام را با جستجو کردن بین فرکانس ھا پیدا کرده و آن محدوده را تضعیف کنید.
  • اگر محدوده 100تا 300 ھرتز را تقویت کنید، گاھی جانی تازه به صدای تام ھا می‌بخشید.
  • با تقویت محدوده ی بین 800تا 900 ھرتز می‌توانید صدای توخالیِ تام ها را از بین ببرید.
  • جایی بین 3 تا 5 هزار ھرتز حرفی برای گفتن دارد و آن را باید با جستجو بوسیله  فاکتور باریک Q  پیدا کرده و تقویت کنید.
  • فرکانس ھای بالای 8 کیلوھرتز را تضعیف کنید.

 گیتار باس:

در مورد گیتار باس نمی‌توان به راحتی قواعدی ثابت را تعیین کرد. با این وجود اینجا به نکاتی اشاره می کنم که شاید کمک کنند.

  • فرکانس‌ھای پایین 40 ھرتز را فیلتر کنید (بوسیله ی یک فیلتر Hipass ) .
  • فرکانس‌ھای بین 50 تا 80 ھرتز را تقویت کنید (البته در صورتی که این فرکانس‌ھا را در صدای باس درام تقویت نکرده اید).
  • جایی دور و بر 83 ھرتز را تقویت کنید تا وزن صدا بیشتر شود و صدای باس قوی تری به گوش برسد.
  • با یک فاکتور باریک Q محدوده 160 تا 350 ھرتز را تضعیف کنید، تا وضوح بیشتری بدست آید، در ضمن با این کار جا را برای سازھای دیگر یا صدای خواننده آزاد می‌گذارید.
  • اگر صدای باس به خوبی به گوش نمی‌رسد، جایی بین 600 تا 1500 ھرتز را تقویت کنید. محدوده ی بین 2 تا 2 کیلوھرتز را برای رسیدن به وضوح بیشتر تقویت کنید.
  • برای تاکید روی صدای فرت ها (fret) محدوده یِ 3 کیلوھرتز را تقویت کنید.
  • برای رسیدن به صدایی نرم تر، فرکانس‌ھای بالای 4 کیلوھرتز را کمی تضعیف کنید.

 کمپرسور چھار نقش مھم را در مورد باس ایفا می‌کند:

  • محدود کردنِ دینامیک
  • ایجاد sustain با نت ھای طولانی. بوسیله یِ تنظیم زمان طولانی برای Release که با تمپوی موسیقی هماهنگ شده است. کاهش gain که به وسیله ی کمپرسور صورت گرفته، با آرامی باز می‌گردد تا نت بعدی کاهش gain دیگری را ایجاد کند.
  • تقویت نویزھای کم صدای جانبی بوسیله تنظیم زمان کوتاه برایِ Release
  • پررنگ تر کردن حضور ساز در ریتم موسیقی به‌ وسیله تنظیم زمان کوتاه برای (Attack)

در موسیقی پاپ بھتر است صدای گیتار باس به یک ریورب از نوع ambience room که برای درامز استفاده شد، فرستاده شود. با این کار اتحاد بین صدای گیتار و درامز بیشتر می‌شود. گیتارھای باس بدون فرت (Fretless) با  ریوربِ room معمولا خوش صداتر ھستند.

گیتار الکتریک:

از آنجایی که گیتارھا، گیتاریست ھا سبک ھای بسیار گوناگونی وجود دارند، ھرگز نمی‌توان ادعا کرد که صدای گیتار ضبط شده درست یا غلط است. هنچنین تنظیمات فرکانس ها نیز در هر سبک متفاوت است،‌ اما به طور کلی:

  • فرکانس ھای پایین 80ھرتز را فیلتر کنید. کم تر پیش می آید که گیتار الکتریک حرفی برای گفتن در محدوده‌ زیر 82 هرتز داشته باشد. بهتر است این فضا را به دست باس درام و گیتار باس بسپاریم .
  • محدوده ی 80 تا 250ھرتز را تقویت کنید تا صدایِ پر تری از گیتار بدست آید. اگر گیتار ساز اصلی در میکس نیست، می توان این محدوده را تضعیف کرد.
  • فضای بین 250تا 1 کیلوھرتز خانه ھارمونیک ھای دوم و سوم سیم ھای لا و ر هستند این فضا را تقویت کنید. در ضمن با این کار صدای گیتار بیشتر به جلو ھدایت می شود.
  • در جایی بین 2تا 6 کیلوھرتز اتفاقات خفته ای وجود دارد، که باید بیدارشان کرد. با یک فاکتور باریک Q جای درست را پیدا کرده و آن را تقویت کنید.
  • محدوده ی 5تا 8 کیلوھرتز را برای بدست آوردن حجم بیشتر صدا تقویت کنید.
  • فرکانس ھای بالای 8کیلو ھرتز را تقویت کنید تا صدای بازتری بدست آید.
  • سبک موسیقی در تنظیم فرکانسهای گیتار الکتریک نقش اساسی دارد.

 گیتار آکوستیک:

اگر صدای ضبط شده از گیتاری بسیار مرغوب با سیم ھای نو باشد، دلیل زیادی برای استفاده از اکوالایزر باقی نمی‌ماند. مگر آنکه بخواھیم کمی شفافیت به صدای این ساز اضافه کنیم یا فضا را برای سازھای دیگر آزاد بگذاریم.

  • فرکانس‌ھای پایین 82ھرتز را فیلتر کنید. پایین ترین فرکانس در گیتار آکوستیک فرکانس 82 ھرتز است که به سیمِ می در گیتار تعلق دارد.
  • اگر به اندازه کافی فضا موجود است، محدوده 80تا 350را تقویت کنید تا به ساز در میکس حضور پررنگ تری ببخشید.
  • برای اینکه ھارمونیک ھای بعدی را کم رنگ کنید، می توانید محدوده یِ بین 700تا 1200 ھرتز را تضعیف کنید.
  • حضور ساز در میکس را با تقویت فرکانس ھای دور و بر 5 تا 3 کیلوهرتز را تقویت کنید .
  • اگر بازهم ساز به حضور پررنگ تری نیاز دارد، فرکانس ھای بین 3تا 5 کیلوھرتز را تقویت کنید.
  • برای رسیدن به صدایی شفاف تر فرکانس ھای 5تا 10 کیلوھرتز را تقویت کنید.

گیتارھای آکوستیک سازھای بسیار دینامیکی ھستند و یک کمپرسور با کیفیت به ما کمک می‌کند که از دینامیک بیش از حد در این سازھا بکاھیم.

 تنظیم زمان نسبتا کوتاه برای Attack می تواند ساز را کوبنده جلوه دھد، و زمان طولانیِRelease می‌تواند حضور بیشتری به ساز در میکس در حین نواختن ببخشد.

بر عکس با تنظیم Attack طولانی می‌توانید صدای نرم تری داشته باشید.

گیتارھای کمپرس نشده به سختی جای خود را در میکس پیدا می کنند، مگر آنکه نوازنده  بسیار خبره ای پشت ساز نشسته باشد و تعداد سازھا در میکس چندان زیاد نباشد.

برای گیتار اکوستیک معمولا از افکت کر(Chorus) استفاده می‌شود.

صدای خواننده یا Vocals:

انتخاب یک میکروفن مناسب و قراردادن صحیح آن در زمان ضبط، بسیار مفیدتر از داشتن امید به رسیدن به صدایی مورد قبول به‌ وسیله اکوالایزر است. به طور کلی اینکه خواننده چه جنس صدایی دارد می تواند فرکانس های اکولایز را برای میکس جابه جا کند:

  • فرکانس ھای پایین 80ھرتز را تضعیف کنید (نه ھمیشه!).
  • فضای بین 80تا 300 ھرتز را تقویت کنید تا حجم بیشتری به صدا ھدیه دھید.
  • محدوده بین 300تا 500 ھرتز را تضعیف کنید. با این کار مشکل ھارمونیک اول را تا حدودی حل می کنید. با تقویت این محدوده ممکن است صدایی تودماغی بدست آید.
  • با تقویت فرکانس ھای بین 800تا 2000 ھرتز کلام خواننده را بیشتر قابل فھم کنید.

فرکانس های دوروبر1 کیلوھرتز را تضعیف کنید تا به سازھای دیگر به اندازه کافی فضای خالی برسد. این کار به ویژه در مورد  Background vocal  بسیار مفید است .

  • با تقویت فرکانس ھای بین 2تا 6 کیلوھرتز حضور صدای خواننده در میکس را پررنگ تر کنید.
  • فرکانس ھای بین 6تا 18 کیلوھرتز را تقویت کنید و به صدای خواننده قدرت بیشتری ببخشید.

تنظیمات کمپرسور برای صدای خواننده، به تنظیمات دیگر در کل میکس بستگی دارد. اما اینجا به چند نکته اشاره می‌کنم:

  • استفاده از Attack سریع تا متوسط و ھماھنگ با تمپویِ موسیقی اغلب نتیجه  خوبی را در پی خواھد داشت. ھمچنین بھتر است از کمپرسور Knee-Soft برای صدای خواننده استفاده شود. زیرا این کار به تاثیر کمپرسور روی صدای خواننده ظرافت بیشتری می‌بخشد.
  • زمان Release را برای موسیقیِ با تمپوی سریع، کوتاه و برای موسیقی با تمپوی آرام طولانی تنظیم کنید.
  • از بالاترین آستانه (Threshold) شروع کنید و آرام آرام آن را کم کنید تا حدِ صحیح آستانه بدست آید. زمانی که نشانگر   reduction gain  تکان خورد، دست بردارید. ھدف این است که پاساژھای با صدای بلند کمپرس شود.
  • از ریشیو (Ratio ) پایین، مثلا 1:3 شروع کنید. به یک خروجی پر قدرت فکر کنید و در نتیجه صدای آنھا نیاز به کمپرسون شدید نخواھد داشت.
  • کمپرسیون شدیدتری برای backing vocals بکار گیرید.
  • ھمزمان با ضبط صدای خواننده از یک لیمیتر استفاده کنید.

نحوه میکس در سازھای بادی:

  • فرکانس ھای بین 200تا 500 ھرتز را تقویت کنید تا سازھای بادی در جای درستی در میکس قرار گیرند. دقت کنید که این سازھا با صدای خواننده تداخل فرکانس نداشته باشند.
  • حضور پررنگ تر ساز های بادی در میکس با تقویت محدوده ی 2تا 4کیلوھرتز بدست می آید (مراقب تداخل فرکانس ھا باشید)
  • فرکانس ھای بالای 5کیلوھرتز را کمی تقویت کنید تا شفافیت بیشتری به صدای این سازھا ببخشید.

سازھای بادی اغلب دینامیک ھستند و با صدای بلند به گوش می رسند. کمپرسیون شدید میتواند قسمتی از دینامیک را از این سازها بگیرد و صدای آنها را کم حجم تر جلوه دهد. کمپرسیون بیشتر برای سازھای بادی با فرکانس های پایین نظیر ساکسیفون باریتون استفاده می شود و سازھای بادی با فرکانس بالا معمولا بصورِت طبیعی در میکس خوش صدا ھستند و تنھا گاھی نیاز با اندکی کمپرسیون دارند.

  • در اغلب موارد باید Attack کوتاھی برای سازھای بادی در نظر گرفت.
  • وقتی این سازھا در موسیقی بصورت سولو حضور دارند، زمانِ Release را بهتر است روی متوسط تنظیم کنید. در غیر این صورت زمانی کوتاه برای Release می‌تواند صدای خوبی از ساز های بادی در میکس با سازهای دیگر، به گوش برساند.
  • از Threshold پایین استفاده کنید، تا جزئیات صدا به گوش برسند.

میکس در پیانو:

برای اکوالایز کردن صدای پیانو بھتر است از فاکتور پهن Q  یا اصطلاحا Broadband استفاده کنید و تقویت و تضعیف فرکانس ھا نباید شدید باشند.

  • فرکانس ھای پایین 50ھرتز را فیلتر کنید.
  • فرکانس ھای 80تا 150 ھرتز را تقویت کنید.
  • اگر سروصدایی یا نویزی شنیدید، فرکانس ھای 200تا 800 ھرتز را تضعیف کنید.
  • تقویت محدوده 4تا 8کیلوھرتز حضور بیشتری به صدای پیانو در میکس می‌بخشد.

از کمپرسور بعنوان لیمیتر استفاده کنید و سطح Threshold را بالا نگه دارید. آستانه را طوری تنظیم کنید که سیگنال در پاساژھای با صدای بلند، نشانگر gane reduction را به حرکت درآورد.

موفق باشید

سلمان کردار

تابستان ۹۸

 

امیدواریم از خواندن این متن لذت برده باشید.

نظرات، پیشنهادات و انتقادات خود را از طریق پل‌های ارتباطی سایت با ما در میان بگذارید.

شما همچنین می‌توانید از صفحه اینستاگرام ما بازدید کنید.

دسترسی به صفحه آپارات سلمان کردار

یک دیدگاه بنویسید