میکس آهنگ به چه معناست؟

میکس آهنگ به چه معناست؟
Category: مقالات

مسترینگ چیست

مسترینگ صدا (به انگلیسی: Audio mastering) یک مرحلهٔ پس‌تولید در صنعت موسیقی است. فرآیندی که در آن به آماده‌کردن و انتقال صدای ضبط شده از یک منبع شامل میکس نهایی به یک وسیله ذخیره‌سازی می‌پردازند و یک منبع اصلی به وجود می‌آورند تا بتوانند از روی آن تهیه و تکثیر نسخه‌های کپی را انجام بدهند. امروزه استفاده از نوع مسترهای دیجیتالی مرسوم‌تر است، اما هنوز هم برخی مهندسین صدا از نوع مسترینگ آنالوگ در صنعت ساخت استفاده می‌کنند. مسترینگ در واقع اصلاح اشکالات شنیداری آهنگ و همچنین رساندن کیفیت کار به حداکثر ممکن است به نحوی که محصول نهایی در گستره وسیع و متنوعی از سیستم‌های پخش از تلفن همراه گرفته تا داخل اتومبیل، یکپارچگی و کیفیت خود را حفظ نماید. مسترینگ را می‌توان مرحله کنترل کیفی و همچنین دقیق‌ترین و تخصصی‌ترین مرحله در فرایند تولید یک مجموعه (آلبوم) موسیقی دانست. اهمیت این مرحله به میزانی بالاست که در کشورهای با صنعت موسیقی پیشرفته، مراکزی صرفاً جهت مستر کردن آثار موسیقی دایر شده‌است. در این نقاط جهان مهندسی مسترینگ تخصصی مجزا در مشاغل مربوط تولید موسیقی است.

 

میکس آهنگ در سبک های مختلف موسیقی

میکس آهنگ در موسیقی (پاپ، راک، دنس، ترنس، ھاوس …) بدون دستکاری سیگنال تقریبا بی معنی است. اگر مخالفید، پیشنھاد می کنم به موسیقی پاپ در چھل سال گذشته با دقت بیشتری  گوش کنید. سعی کنید سازھا را به ھمان صورت که در استودیو بدون دستکاری می شنوید تصور کنید. آیا اسنیر ھمانطوری صدا می دھد که در استیودیو یا کنسرت می شونید؟ باس دارم و ھای ھت ھا و … چطور؟ یا حتی صدای خواننده! کم ترین چیزی که به صداھا اضافه شده کمی دستکاری به وسیله ی اکوالایزر و افزودن (حداقل) کمی ریورب است.

نوع دست کاری سیگنال، در هر ژانر متفاوت است. صدای clap در موسیقی soul متفاوت از صدای آن در سبک ھای دیگر است. صدای kick در موسیقی ھاوس متفاوت است از صدای آن در موسیقی ھیپ ھاپ و …  بنابراین داشتن شناخت کافی در مورد چگونگی دستکاری سیگنال در موسیقی پاپ از اھمیت بسیاری برخوردار است، چرا که نوع این دستکاری در روند تولید تعیین کننده است.

بکارگیری صحیح اکوالایزر، کمپرسور و افکتھا در کنار فرم دادن به سیگنال، به ما در وضوح بخشیدن به یک صدا یا ساز در میکس و قرارگرفتن صداھا در جای مناسب ھم کمک می کند. در این جا در مورد چگونگی استفاده از این ابزار بیشتر وارد جزئیات خواھم شد.

توجه داشته باشید که نکات زیر فقط برای یادگیری ذکر می شوند و در هر قطعه موسیقی میتوانید اتفاقات دیگری مورد انتظار باشد. بنابراین شاید ھمه جا و در ھر موقعیتی کارایی نداشته باشند. در حقیقت باید به این نکات به عنوان نقطه ی آغازین نگریست !

نکته دیگر اینکه نوع اکوالایزر یا کمپرسوری که استفاده می کنید نقش مھمی در نتیجه کار ایفا می کند.

میکس آهنگ سازهای مختلف در موسیقی:

باس درام:

  • فرکانس ھای پایین 40  ھرتز را با یک فیلتر Low-cut  تضعیف کنید.
  • فرکانس ھای 60 تا 100 ھرتز را کمی تقویت کنید. گاھی ھم می توانید از 55 ھرتز شروع کنید. توجه داشته باشید که فرکانس ھای باس درام باید ھمیشه ھماھنگ با فرکانس ھای گیتار باس یا سازھای با کاراکتر باس تنظیم شود. به عبارت دیگر اگر فرکانس ھای یکی را تقویت می کنید، ھمان فرکانس ھا در دیگری باید تضعیف شوند تا تعادل بین فرکانس ھا حفظ شود و ھر دو صدا در میکس به وضوح قابل تشخیص و تفکیک شده از یکدیگر به گوش رسند.
  • فرکانسهای بین200 تا 600 را کمی تضعیف کنید تا از خشکی صدا کم شود.
  • اگر فرکانس 2.5 تا 5 کیلوهرتز را تقویت کنید، معمولا صدایی قوی تر بدست می آید.
  • محدوده ی 5 تا 8 کیلو هرتز را تقویت کنید، البته اگر می خواهید صدایی با click ایجاد شود. برای موسیقی هایی با ضرب آهنگ کند بهتر است این فضا را با گیتار باس فرض کنید.
  • فرکانسهای بعد از 8کیلو هرتز را با یک فیلتر شلوینگ ( (shelving filter تضعیف کنید (roll-off) باس درام در این محدوده حرف زیادی برای گفتن ندارد و بعید است که تضعیف فرکانسهای این محدوده روی صدای آن تاثیری بگذارد(هر چند موارد استثنا هم وجود دارد)

کمپرسور دونقش مھم را در مورد باس درام ایفا می کند:

  • کاھش دینامیک یا فراز و فرودِ سیگنال برای غلبه بر overloadھای احتمالی در سیگنال – (top-end limiting/compression)
  • افزایش قدرت صدا با اضافه کردنِ ترانزینت ھا به صورت مصنوعی  بوسیله ی افزایش زمان Attack .

درمورد ریورب برای باس درام باید خیلی دقت کرد، زیرا ریورب بیش از حد بعضی از فرکانسهای باس درام را تقویت میکند و امکان شنیدن ترانزیت ها را محدود میکند.

از ریورب بدون delay-pre استفاده کنید تا صدای باس درام از ریتم خارج نشود. در بعضی از سبک ھا نظیر ھی پاپ می توان از آمبیانس اندکی برای کل درامز استفاده کرد تا صدای خشک (dry ) باس درام از بقیه ی میکس بیش از حد جدا بگوش نرسد.

مقدار ریورب برای باس درام باید آنقدری باشد که شنیده نشود، اما وقتی آن را bypass می کنیم، نبود آن حس شود.

اسنیر: (Snare)

  • فرکانس ھای پایین 100 ھرتز را بشدت تضعیف کنید (off-roll).
  • محدودهی 100 تا 300 هرتز را تقویت کنید تا بدنه اسنیر بتواند خودی نشان دھد.
  • فرکانس ھای 500 تا 1000 ھرتز را برای رسیدن به یک صدای شفاف از اسنیر کمی تقویت کنید.
  • اگر جایی دور و بر1 کیلوھرتز تقویت شود، صدایی فلزی بدست می آید (دقیق این فرکانس را جستجو کنید )
  • فرکانس ھای بین 5 تا 10 کیلوھرتز را برای وضوح بیشتر صدا باز ھم کمی تقویت کنید.

کمپرسورھا در مورد اسنیر سه نقش را ایفا می کنند:

  • کاھش طیف دینامیک
  • تاکید روی کاراکتر کوبه ای سازبه وسیله ی تنظیم زمان طولانی برای Attack .
  • کنترل کردن قسمت ھای کم صدای سیگنال با تنظیم سرعت مناسب برای . Release

در صورتی که قصد استفاده از ریورب برای اسنیر را دارید، در کنار روش ھای مرسوم، می توان از روش دوبلینگ (Doubling )ھم استفاده کرد. به سیگنال اصلی کمی ریورب یا آمبیانس اضافه کنید و در نھایت نسخه یِ و سیگنال را با ھم میکس کنید.

ھای-ھت ھا :(Hi Hats)

  • فرکانس ھای تا 180 ھرتز را فیلتر کنید. اگر حتی از سمپل استفاده می کنید، برای اطمینان این کار انجام دھید.
  • محدوده ی بین 500 تا 1000 ھرتز را تضعیف کنید تا از صدای فلزی ھای-ھَت ھا کاسته شود (مسلما در صورت نیاز).
  • جایی دور و بر 3 کیلوھرتز را تقویت کنید (گاھی نیازی به این کار نیست).
  • با تقویت فرکانس ھای 8 تا 12 کیلوھرتز کمی شفافیت به صدای ھای-ھَ ت ھا اضافه کنید.

تام ھا : (Toms)

  • باس ھای تام را در صورت نیاز فیلتر کنید. اگر از سمپل استفاده می کنید، معمولا نیازی به این کار نیست.
  • اگر از صدای ضبط شده استفاده می کنید، نویزھای صدای تام را با جستجو کردن بین فرکانس ھا پیدا کرده و آن محدوده را تضعیف کنید.
  • اگر محدوده 100 تا 300 ھرتز را تقویت کنید، گاھی جانی تازه به صدای تام ھا می بخشید.
  • با تقویت محدوده ی بین 800 تا 900 ھرتز می توانید صدای توخالیِ تام ها را از بین ببرید.
  • جایی بین 3 تا 5 هزارھرتز حرفی برای گفتن دارد و آن را باید با جستجو بوسیله یِ فاکتور باریکQ  پیدا کرده و تقویت کنید.
  •  فرکانس ھای بالای 8 کیلوھرتز را تضعیف کنید.

 گیتار باس:

در مورد گیتار باس نمی توان به راحتی قواعدی ثابت را تعیین کرد. با این وجود اینجا به نکاتی اشاره می کنم، که شاید کمک کنند.

  • فرکانس ھای پایین 40 ھرتز را فیلتر کنید (بوسیله ی یک فیلتر Hipass ) .
  • فرکانس ھای بین 50 تا 80 ھرتز را تقویت کنید (البته در صورتی که این فرکانس ھا را در صدای باس درام تقویت نکرده اید).
  • جایی دور و بر83ھرتز را تقویت کنید تا وزن صدا بیشتر شود و صدای باس قوی تری به گوش برسد.
  • با یک فاکتور باریک Q محدوده یِ160 تا 350 ھرتز را تضعیف کنید، تا وضوح بیشتری بدست آید، در ضمن با این کار جا را برای سازھای دیگر یا صدای خواننده آزاد می گذارید.
  • اگر صدای باس به خوبی بگوش نمی رسد، جایی بین 600 تا 1500 ھرتز را تقویت کنید. تقویت بیش از حد این محدوده ممکن است از وضوح صدای باس را بکاھد.
  • محدوده ی بین 2 تا 5.2 کیلوھرتز را برای رسیدن به وضوح بیشتر تقویت کنید.
  • برای تاکید روی صدای فرت ها (fret) محدوده یِ 3 کیلوھرتز را تقویت کنید.
  • برای رسیدن به صدایی نرم تر، فرکانس ھای بالای 4 کیلوھرتز را کمی تضعیف کنید.

 کمپرسور چھار نقش مھم را در مورد باس ایفا می کند:

  • محدود کردنِ دینامیک
  • ایجاد sustain با نت ھای طولانی. بوسیله یِ تنظیم زمان طولانی برای Releaseکه با تمپوی موسیقی هماهنگ شده است کاهش gain که به وسیله ی کمپرسور صورت گرفته، با آرامی باز می گرد تا نت بعدی کاهش gain دیگری را ایجاد کند.
  • تقویت نویزھای کم صدای جانبی بوسیله ی تنظیم زمان کوتاه برایِRelease
  • پررنگ تر کردن حضور ساز در ریتم موسیقی بوسیله یِ  تنظیم زمان کوتاه برای (Attack)

در موسیقی پاپ بھتر است صدای گیتار باس به یک ریورب از نوع ambience room که برای درامز استفاده شد، فرستاده شود. با این کار اتحاد بین صدای گیتار و درامز بیشتر می شود. گیتارھای باس بدون فرت (Fretless) با  ریوربِ room معمولا خوش صداتر ھستند.

گیتار باس و کر Chorus:

با استفاده از تکنیک دوبلینگ در مورد باس بھترین راه برای اضافه کردنِ کر فلنجر یا افکت ھای دیگر به صدای آن است.

از یک فیلترنرم) Highcut با 12 تا 24 دسیبل کاھش gain ) استفاده کنید و تمامی فرکانس ھا را تا حدود 180 کیلوھرتز فیلتر کنید. بدین ترتیب تنھا بدنه ای از صدای گیتارباس با فرکانس های پایین باقی می ماند. عکس این کار را با نسخه ی کپی بصورِت insert  اضافه کنید. اکنون ھر دو صدا را با ھم میکس کنید.

گیتار الکتریک:

از آنجایی که گیتارھا، گیتاریست ھا سبک ھای بسیار گوناگونی وجود دارند، ھرگز نمی توان ادعا کرد که صدای گیتار ضبط شده درست یا غلط است. هنچنین تنظمات فرکانس ها نیز در هر سبک متفاوت است،‌ اما به طور کلی:

  • فرکانس ھای پایین 80 ھرتز را فیلتر کنید. کم تر پیش می آید که گیتار الکتریک حرفی برای گفتن در محدودهی زیر 82 هرتز داشته باشد. بهتر است این فضا را به دست باس درام و گیتار باس بسپاریم .
  • محدوده ی 80 تا 250 ھرتز را تقویت کنید تا صدایِ پر تری از گیتار بدست آید. اگر گیتار ساز اصلی در میکس نیست، می توان این محدوده را تضعیف کرد.
  • فضای بین 250 تا 1 کیلوھرتز خانه یِ ھارمونیک ھای دوم و سوم سیم ھای لا و ر هستند این فضا را تقویت کنید. در ضمن با این کار صدای گیتار بیشتر به جلو ھدایت می شود.
  • در جایی بین 2 تا 6 کیلوھرتز اتفاقات خفته ای وجود دارد، که باید بیدارشان کرد. با یک فاکتور باریک Q جای درست را پیدا کرده و آن را تقویت کنید.
  • محدوده ی 5تا 8 کیلوھرتز را برای بدست آوردن حجم بیشتر صدا تقویت کنید.
  • فرکانس ھای بالای 8 کیلو ھرتز را تقویت کنید تا صدای بازتری بدست آید.

 گیتار آکوستیک:

اگر صدای ضبط شده از گیتاری بسیار مرغوب با سیم ھای نو باشد، دلیل زیادی برای استفاده از اکوالایزر باقی نمی ماند. مگرآنکه بخواھیم کمی شفافیت به صدای این ساز اضافه کنیم یا فضا را برای سازھای دیگر آزاد بگذاریم.

  • فرکانس ھای پایین 82 ھرتز را فیلتر کنید. پایین ترین فرکانس در گیتار آکوستیک فرکانس 82 ھرتز است که به سیمِ 80 می در گیتار تعلق دارد.
  • جایی مناسب در محدوده 80تا 300 ھرتز را باید تقویت کرد.
  • اگر به اندازه یِ کافی فضا موجود است، محدودھی 80تا 350 را تقویت کنید تا به ساز در میکس حضور پررنگ تری ببخشید.
  • برای اینکه ھارمونیک ھای بعدی را کم رنگ کنید، می توانید محدوده یِ بین 700 تا 1200 ھرتز را تضعیف کنید.
  • حضور ساز در میکس را با تقویت فرکانس ھای دور و بر 1.5 تا 3 کیلوهرتز را تقویت کنید .
  • اگر بازهم ساز به حضور پررنگ تری نیاز دارد، فرکانس ھای بین 3 تا 5 کیلوھرتز را تقویت کنید.
  • برای رسیدن به صدایی شفاف تر فرکانس ھای 5 تا 10 کیلوھرتز را تقویت کنید.

گیتارھای آکوستیک سازھای بسیار دینامیکی ھستند و یک کمپرسور باکیفیت به ما کمک می کند که از دینامیک بیش از حد در این سازھا بکاھیم

. تنظیم زمان نسبتا کوتاه برای Attack می تواند ساز را کوبنده جلوه دھد، و زمان طولانیِRelease می تواند حضور بیشتری به ساز در میکس در حین نواختن ببخشد.

گیتارھای کمپرس نشده به سختی جای خود را در میکس پیدا می کنند، مگر آنکه نوازنده یِ بسیار خبره ای پشت ساز نشسته باشد و تعداد سازھا در میکس چندان زیاد نباشد.

برای گیتار اکوستیک معمولا از افکت کر(Chorus) استفاده میشود.

 صدای خواننده یا Vocals:

انتخاب یک میکروفن مناسب و قراردادن صحیح آن در زمان ضبط، بسیار مفیدتر از داشتن امید به رسیدن به صدایی مورد قبول بوسیله یِ اکوالایزر است. به طور کلی اینکه خواننده چه جنس صدای دارد می تواند فرکانس های اکولایز را برای میکس جابه جا کند:

  • فرکانس ھای پایین 80 ھرتز را تضعیف کنید (نه ھمیشه!).
  • فضای بین 80 تا 300 ھرتز را تقویت کنید تا حجم بیشتری به صدا ھدیه دھید.
  • محدودهی بین 300 تا 500 ھرتز را تضعیف کنید. با این کار مشکل ھارمونیک اول را تا حدودی حل می کنید. با تقویت این محدوده ممکن است صدایی تودماغی بدست آید.
  • با تقویت فرکانس ھای بین 800 تا 2000 ھرتز کلام خواننده را بیشتر قابل فھم کنید.

فرکانس های دوروبر1 کیلوھرتز را تضعیف کنید تا به سازھای دیگر به اندازه کافی فضای خالی برسد. این کار به ویژه در مورد  Background vocal  بسیار مفید است .

  • با تقویت فرکانس ھای بین 2 تا 6 کیلوھرتز حضور صدای خواننده در میکس را پررنگ تر کنید.
  • فرکانس ھای بین 6 تا 18 کیلوھرتز را تقویت کنید و به صدای خواننده قدرت بیشتری ببخشید.

تنظیمات کمپرسور برای صدای خواننده، به تنظیمات دیگر در کل میکس بستگی دارد. اما اینجا به چند نکته اشاره می کنم:

  • استفاده از Attack سریع تا متوسط و ھماھنگ با تمپویِ موسیقی اغلب نتیجه ی خوبی را در پی خواھد داشت. ھمچنین بھتر است از کمپرسور Knee-Soft برای صدای خواننده استفاده شود. زیرا این کار به تاثیر کمپرسور روی صدای خواننده ظرافت بیشتری می بخشد.
  • زمان Release را برای موسیقیِ با تمپوی سریع، کوتاه و برای موسیقی با تمپوی آرام طولانی تنظیم کنید.
  • از بالاترین آستانه (Threshold) شروع کنید و آرام آرام آن را کم کنید تا حدِ صحیح آستانه بدست آید. زمانی که نشانگر   reduction gain  تکان خورد، دست بردارید. ھدف این است که پاساژھای با صدای بلند کمپرس شود.
  • از ریشیو (Ratio ) پایین، مثلا 1:3 شروع کنید. به یک خروجی پر قدرت فکر کنید و در نتیجه صدای آنھا نیاز به کمپرسون شدید نخواھد داشت.
  • کمپرسیون شدیدتری برایbacking vocals بکار گیرید.
  • ھمزمان با ضبط صدای خواننده از یک لیمیتر استفاده کنید.

 سازھای بادی:

  • فرکانس ھای بین 200 تا 500 ھرتز را تقویت کنید تا سازھای بادی در جای درستی در میکس قرار گیرند. دقت کنید که این سازھا با صدای خواننده تداخل فرکانس نداشته باشند.
  • حضور پررنگ تر ساز های بادی در میکس با تقویت محدوده ی 2تا 4 کیلوھرتز بدست می آید (مراقب تداخل فرکانس ھا باشید)
  • فرکانس ھای بالای 5 کیلوھرتز را کمی تقویت کنید تا شفافیت بیشتری به صدای این سازھا ببخشید.

سازھای بادی اغلب دینامیک ھستند و با صدای بلند به گوش می رسند. کمپرسیون شدید میتواند قسمتی از دینامیک را از این سازها بگیرد و صدای آنها را کم حجم تر جلوه دهد. کمپرسیون بیشتر برای سازھای بادی با فرکانس های پایین نظیر ساکسیفون باریتون استفاده می شود و سازھای بادی با فرکانس بالا معمولا بصورِت طبیعی در میکس خوش صدا ھستند و تنھا گاھی نیاز با اندکی کمپرسیون دارند.

  • در اغلب موارد باید Attack کوتاھی برای سازھای بادی در نظر گرفت.
  • وقتی این سازھا در موسیقی بصورت سولو حضور دارند، زمانِ Release را بهتر است روی متوسط تنظیم کنید. در غیر این صورت زمانی کوتاه برای Release می تواند صدای خوبی از ساز های بادی در میکس با ساز های دیگر، بگوش برساند.
  • از Threshold پایین استفاده کنید، تا جزئیات صدا بگوش برسند.

 پیانو:

برای اکوالایز کردن صدای پیانو بھتر است از فاکتور پهن Q   یا اصطلاحا Broadband استفاده کنید و تقویت و تضعیف فرکانس ھا نباید شدید باشند.

  • فرکانس ھای پایین 50 ھرتز را فیلتر کنید.
  • فرکانس ھای 80 تا 150 ھرتز را تقویت کنید.
  • اگر سروصدایی یا نویزی شنیدید، فرکانس ھای 200 تا 800 ھرتز را تضعیف کنید.
  • تقویت محدوده ی 4تا 8 کیلوھرتز حضور بیشتری به صدای پیانو در میکس می بخشد.

از کمپرسور بعنوان لیمیتر استفاده کنید و سطح Threshold را بالا نگه دارید. آستانه را طوری تنظیم کنید که سیگنال در پاساژھای با صدای بلند، نشانگر gane reduction را به حرکت درآورد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. Required fields are marked *.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>